Gwamnatin tarayya ta amince da korar ma’aikatan gwamnati da masu zaman kansu da takardar shaidar digiri na bogi da aka samu daga jamhuriyar Benin da Togo.Ministan Ilimi, Tahir Mamman, wanda ya bayyana hakan a yayin wani taron manema labarai na murnar cika shekara guda a kan karagar mulki a Abuja ranar Juma’a, ya ce an amince da matakan ne a wani taron majalisar zartarwa ta tarayya da aka yi kwanan nan a karkashin jagorancin shugaba Bola Tinubu.Ya ce matakin na daga cikin shawarwarin kwamitin ma’aikatun da gwamnatin tarayya ta kafa domin binciken wani rahoton sirri da DAILY NIGERIAN ta wallafa a watan Disamba.
Rahoton ya fallasa yadda wani dan jaridar DAILY NIGERIAN mai suna Umar Audu ya samu takardar shaidar digiri daga Ecole Superieure de Gestion et de Technologies, ESGT, Cotonou, Jamhuriyar Benin cikin kasa da watanni biyu.Ya kuma yi amfani da takardar shedar shiga shirin yi wa kasa hidima na NYSC, duk da cewa ya shiga shirin a bisa ka’ida kusan shekaru biyar baya.
Mista Mamman, ya ce galibin makarantun da daliban Najeriya daga kasashen biyu ke halarta ba su da lasisin bayar da shirye-shiryen digiri.Ministan ya ce, “Daya daga cikin abubuwan da muka yi a cikin wannan shekarar shi ne – ku tuna lokacin da aka samu labarin wasu dalibanmu na zuwa kasashe makwabta – wasu ma ba sa zuwa ko kadan – don samun takaddun shaida.
” Yanzu shawarwarin za su kasance. a aiwatar da shi tare da sauran ma’aikatu da hukumomin da abin ya shafa, ciki har da NYSC, Immigration.”Saboda dole ne mu dauki wasu manyan yanke shawara a nan, wasu ma’aikatan da abin ya shafa sun fuskanci matakan ladabtarwa, kuma dukkanin sashin sun yi wani bita.
“Amma gabaki ɗaya, ba za mu iya samun mutanen da suke sayan satifiket ɗin bogi a cikinmu ba, su yi gogayya da ɗalibanmu da suka kammala karatunsu a jami’o’inmu da kwalejin kimiyya da fasaha ta hanyar gumi, wasu sun shafe shekaru huɗu, biyar, shida, ko fiye da haka suna fita waje. Fafatawa da mutanen da ke siyan satifiket a nan ba tare da zuwa ko’ina ba, ga da yawa daga cikinsu.”
“Don haka abin da FEC ta amince da shi a yanzu shi ne, ta hanyar bayanai, NYSC na da dalibai kimanin 21,684 da ke karbar takardar shaidar bogi daga jamhuriyar Benin. 2019 zuwa 2023.”Togo kusan 1,105 ne.
Ta yaya hakan ya faru? Suna zuwa makarantu kawai, waɗanda ba a san su ba a waɗannan ƙasashe.
“Ka tuna, wannan batu yana da mahimmanci. Rashin amincewa da kansa yana cikin waɗannan ƙasashe. Ba cibiyoyi ba ne da aka amince da su don ba da shirye-shiryen digiri a waɗannan ƙasashe. “Maimakon haka, wasu daga cikin iyayenmu, suna kai unguwanninsu zuwa wadannan cibiyoyin, kuma ba shakka babu yadda za a yi mu gane cancantar da ba a san su ba a wadannan kasashe.”A wajen kasar Togo, muna da jami’o’i uku da aka amince da su a hukumance kuma suna da lasisin ba da digiri, kuma a kasar Benin, akwai kusan biyar daga cikinsu.” Don haka duk wanda bai halarci wadannan jami’o’in ba, yana gabatar da takardar shedar bogi.“Kuma daga shekarar 2017, duk wanda ya halarci jami’a da Turanci kawai yake bata lokacinsa saboda ba jami’ar da aka amince da ita ba ce.
Wannan ita ce manufarsu.“Amma da yawa daga cikin mutanen kasarmu sun je wurin—wasu ba su je ba; ku tuna, wadannan lambobin su ne kawai muke da su, da yawa daga cikinsu ba su damu da zuwa NYSC ba.
“Lambar na iya zama ƙari…Wasu waɗanda suka yi ƙoƙari amma ba su yi nasara ba a cikin tsarin tantancewar sun ɓace cikin iska.“
Saboda haka a karshe, abin da gwamnatin tarayya ta amince da shi shi ne, Sakataren Gwamnatin Tarayya, SGF, zai ba da wata sanarwa ga dukkan ma’aikata, na gwamnati ko na masu zaman kansu, don kama duk wani da ke da takardar shaidar daga wadannan cibiyoyi, wanda watakila da da’awar za ta kasance a yanzu. “Shugaban ma’aikata, kuma an umurce shi ya kori duk wanda ke karbar takardar shaidar daga wadannan cibiyoyin.
“Don haka wannan shi ne shawarar da gwamnatin tarayya ta yanke kan wannan batu”
.At-tajdid News.
